ตามพงศาวดาร และคัมภีร์ชินกาลมาลีปกรณ์ ได้กล่าวไว้ว่า พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ มีพระนามเต็มคือ กำมรเตงอัญศรีอินทรบดินทราทิตย์ พระนามเดิม พ่อขุนบางกลางหาว (ไม่ใช่ “กล่างท่าว”) ทรงเป็นปฐมวงศ์ราชวงศ์พระร่วงแห่งอาณาจักรสุโขทัย ครองราชย์สมบัติตั้งแต่ พ.ศ.1782 – 1822 (30 ปี คำนวณศักราชจากคัมภีร์สุริยยาตรตามข้อเสนอของ ศ.ประเสริฐ ณ นครและ พ.อ.พิเศษ เอื้อนมณเฑียรทอง)

อนุสาวรีย์พ่อขุนศรีอินทราทิตย์
อนุสาวรีย์พ่อขุนศรีอินทราทิตย์

ประวัติโดยทั่วไปของ พ่อขุนศรีอินทราทิตย์

เมื่อจุลศักราช 536 พระเจ้าสุริยราชา ซึ่งเป็นเชื้อพระวงศ์ของพระเจ้าปทุมสุริยวงศ์ ได้ทรงตบแต่งซ่อมแซมแปลงเมืองพิจิตรปราการ (กำแพงเพชร) ขึ้นใหม่ครองราชย์สมบัติต่อไป มีพระอัครมเหสีทรงพระนามว่า สิริสุธาราชเทวี มีพระราชโอรสองค์หนึ่งด้วยพระอัครมเหสี ทรงพระนามว่าจันทกุมารพระเจ้าสุริยราชา เมื่อแรกได้ราชสมบัติพระชนม์ได้ 20 พรรษา อยู่ในราชสมบัติ 28 ปี เสด็จสวรรคตพระชนม์ได้ 47 พรรษา พระองค์ประสูติวันจันทร์ จุลศักราช 570 พระจันทกุมารราชโอรส ได้ขึ้นครองราชย์สมบัติ ทรงพระนามว่า พระเจ้าจันทรราชาและตามพระราชพงศาวดารโยนก หน้า 80 วรรค 2 กล่าวไว้ว่ายังมีข้อความในหนังสือชินกาลมาลินี กล่าวถึงมูลประวัติของพระเจ้าโรจนราชผู้ได้ พระพุทธสิหิงค์มาจากศรีธรรมนครนั้นว่า บุรุษผู้หนึ่งหลงป่าที่บริเวณ บ้านโคณคาม (เข้าใจว่าบ้านโคนริมเมืองเทพนคร) และได้พบนางเทพธิดาแปลงเป็นมนุษย์ (สาวชาวบ้านเมืองคณฑี)มาร่วมสมัครสังวาสเกิดบุตรได้มาเป็นเจ้ากรุงสุโขทัยทรงนามว่า โรจราช

ประวัติจากชินกาลมาลีปกรณ์

ประวัติพระองค์ท่านจากคัมภีร์ชินกาลมาลีปกรณ์ หน้า 112 – 113 ตอนหนึ่งกล่าวถึงการประสูติของพระองค์ ได้ยินว่าที่บ้านโค  (บ้านโคน จังหวัดกำแพงเพชร ในปัจจุบัน) ยังมีชายคนหนึ่ง (จันทราชา) รูปงามมีกำลังมากท่องเที่ยวอยู่ในป่ามีนางเทพธิดาองค์หนึ่ง (สาวชาวบ้านเมืองคณฑี) เห็นชายคนนั้นแล้วใคร่ร่วมสังวาสด้วยจึงแสดงมารยาหญิง ชายคนนั้นก็ร่วมสังวาสกับนางเทพธิดาองค์นั้น เนื่องจากการร่วมสังวาสของทั้งสองคนนั้นจึงเกิดบุตรชายคนหนึ่ง และบุตรชายคนนั้นมีกำลังมาก รูปงาม  เพราะฉะนั้น ชาวบ้านทั้งปวงจึงพร้อมใจกันทำราชาภิเษกบุตรชายคนนั้น บุตรชายซึ่งครองราชย์สมบัติในเมืองสุโขทัยนั้น ปรากฏพระนามในครั้งนั้นว่า โรจราช ภายหลังปรากฏพระนามว่า พระเจ้าล่วง

ประวัติจากชินกาลมาลีปกรณ์
ประวัติพระองค์ท่านจากคัมภีร์ชินกาลมาลีปกรณ์

ประวัติกับหลักฐานทางประวัติศาสตร์

จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ทั้งหมดเชื่อได้ว่า เมืองคณฑีโบราณหรือตำบลคณฑี จังหวัดกำแพงเพชร ในปัจจุบันนั้นอยู่ในอาณาจักรสุโขทัย เนื่องจากพระเจ้าสุริยราชา (พระอัยกาของ พ่อขุนศรีอินทราทิตย์) ครองราชย์สมบัติที่เมืองพิจิตปราการ  (เมืองกำแพงเพชร ปัจจุบัน) หลังจากนั้นก็เสด็จสวรรคตและต่อมาพระจันทกุมารราชโอรส (พระเจ้าจันทรราชา พระราชบิดา  ของพ่อขุนศรีอินทราทิตย์) ก็เสด็จขึ้นครองราชย์สมบัติต่อระหว่างนี้เกิดปาฏิหาริย์หลายสิ่งมากมายจนกระทั่งได้มเหสีเป็นเชื้อชาตินางนาคกุมารีและมีพระราชโอรสคือ พระร่วง (พ่อขุนศรีอินทราทิตย์) นั่นเอง

เพราะอีกเหตุผลหนึ่งที่น่าเชื่อถือคือ พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ หรือพระนามเต็ม กำมรเตงอัญศรีอินทรบดินทราทิตย์  ชินกาลมาลีปกรณ์ว่า บ้านเดิมของพระองค์อยู่ที่ “บ้านโคน ” ในจังหวัดกำแพงเพชร พระองค์ทรงนำชนชาติไทยต่อสู้กับชนชาติขอมซึ่งเป็นใหญ่อยู่ในสุวรรณภูมิ อันเป็นที่ตั้งของประเทศไทยส่วนใหญ่ในปัจจุบัน ซึ่งรวมถึงกรุงสุโขทัยด้วย ทรงได้ชัยชนะขอมและประกาศอิสรภาพ ตั้งราชอาณาจักรสุโขทัยทรงเป็นพระเจ้าแผ่นดินองค์แรกและเป็นต้นราชวงศ์พระร่วงเป็นปฐมบรมกษัตริย์แห่งราชอาณาจักรไทย

ประวัติกับหลักฐานทางประวัติศาสตร์
หลักฐานทางประวัติศาสตร์ทั้งหมดที่เชื่อถือได้

พระราชกรณียกิจที่สำคัญ

เมื่อครั้งยังเป็นพ่อขุนบางกลางหาว พระองค์ได้ร่วมกับพ่อขุนผาเมือง เจ้าเมืองราด แห่งราชวงศ์ศรีนาวนำถมรวมกำลังพลกัน  กระทำรัฐประหารขอมสบาดโขลญลำพง โดยพ่อขุนบางกลางหาวตีเมือง ศรีสัชนาลัย เมืองบางขลงได้ และยกทั้งสองเมืองให้พ่อขุนผาเมือง ส่วนพ่อขุนผาเมืองตีเมืองสุโขทัยได้ก็ได้มอบเมืองสุโขทัยให้พ่อขุนบางกลางหาวพร้อมพระขรรค์ชัยศรีและยกพระกนิษฐา (นางเสือง) ให้เป็นมเหสีอีกด้วยส่วนพระนาม “ศรีอินทรบดินทราทิตย์” ซึ่งได้นำมาใช้เป็นพระนาม ภายหลังได้กลายเป็น ศรีอินทราทิตย์ โดยคำว่า “บดินทร” หายออกไป

เชื่อกันว่าเพื่อเป็นการแสดงว่ามิได้เป็นบดีแห่งอินทรปัต คืออยู่ภายใต้อิทธิพลของเขมร (เมืองอินทรปัต) อีกต่อไป การเข้ามาครองสุโขทัยของพระองค์ส่งผลให้ราชวงศ์พระร่วง เข้ามามีอิทธิพลในเขตนครสุโขทัยเพิ่มมากขึ้นและได้แผ่ขยายดินแดนกว้างขวางมากออกไป แต่เขตแดนเมืองสลวงสองแคว ก็ยังคงเป็นฐานกำลังของราชวงศ์ศรีนาวนำถมอยู่ในกลางรัชสมัยทรงมีสงครามกับขุนสามชน เจ้าเมืองฉอด ทรงชนช้างกับขุนสามชน แต่ช้างทรงพระองค์ ได้เตลิดหนีดังคำในศิลาจารึกว่า “หนีญญ่ายพ่ายจแจ” ขณะนั้นพระโอรสองค์เล็ก ทรงมีพระปรีชาสามารถได้ชนช้างชนะขุนสามชนภายหลังจึงทรงเฉลิมพระนามพระโอรสว่า  รามคำแหง ในยุคประวัติพ่อขุน

พระราชกรณียกิจที่สำคัญ
พระองค์ได้ร่วมกับพ่อขุนผาเมือง กระทำรัฐประหารขอมสบาดโขลญลำพง

พระโอรสและพระธิดาของพ่อขุนศรีอินทราทิตย์

ศรีอินทราทิตย์มีพระราชโอรสและพระธิดารวม  5 พระองค์  ได้แก่

1. พระราชโอรสองค์โต (ไม่ปรากฏนาม) เสียชีวิตตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์

2. พ่อขุนบานเมือง

3. พ่อขุนรามคำแหงมหาราช (พระนามขณะที่ยังทรงพระเยาว์ไม่ปรากฏ)

4. พระธิดา (ไม่ปรากฏนาม)

5. พระธิดา (ไม่ปรากฏนาม)

พ่อขุนบานเมือง ผู้เป็นพระราชโอรสองค์ใหญ่ ได้สืบราชสมบัติแทน
พ่อขุนบานเมือง ผู้ที่ได้สืบราชสมบัติ

การสืบทอดราชสมบัติจากพระโอรสองค์ที่สอง

แม้ไม่ทราบแน่นอนว่าพระองค์สิ้นพระชนม์ในปีใด แต่ภายหลังจากพระองค์สิ้นพระชนม์แล้ว พ่อขุนบานเมือง ผู้เป็นพระราชโอรสองค์ใหญ่ ได้สืบราชสมบัติแทน จากทั้งหมดที่กล่าวมาทำให้เราได้รับความรู้ทางด้านประวัติศาสตร์ ซึ่งสามารถนำไปใช้ได้ในชีวิตประจำวัน นอกจากนั้นยังเป็นการแสดงถึงความรักชาติเนื่องจากพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ เป็นปฐมกษัตริย์ของอาณาสุโขทัย ซึ่งเป็นต้นกำเนิดประวัติศาสตร์ชาติไทย และมีการสืบทอดราชวงศ์ต่าง ๆ ตามลำดับเหตุการณ์ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

Leave a Reply

Your email address will not be published.